Баланың температурасын түсірген дұрыс па және қалай түсіруге болады?

Баланың дене қызуы көтерілген кезде әдетте не болады, не болмайды және оны түсірген дұрыс па?

Әдетте баланың ағзасына вирус немесе бактерия түскенде дене қызуы көтеріледі. Бұл — табиғи қорғаныс реакциясы, яғни ағза инфекциямен күресіп жатқанын көрсетеді. Температура көтерілген кезде қан айналымы жылдамдап, иммундық жүйе белсенеді.
Алайда жоғары температура ұзақ сақталса немесе 39 градустан асып кетсе, бұл ағзаға қатты әсер етеді және қауіпті болуы мүмкін. Егер баланың температурасы 38 градустан жоғары болса, ата-ананың басты міндеті – жағдайды бақылау және не істеу керек екенін білу. Мұндай кезде баланы жылы ұстап, бірақ артық киім кигізбеу жөн, себебі дене қызуын сақтау емес, шығару маңызды.

Балаларда қалыпты дене қызуы әдетте ересектерге қарағанда сәл жоғары болады. Әртүрлі дереккөздер бойынша ол 36,3–37,4°C аралығында құбылады. Бұл олардың ағзасы әлі жылу алмасуды толық реттеуді «үйреніп» жатқанымен байланысты.
Балада температура тәулік ішінде де өзгеруі мүмкін: әдетте таңертең төменірек, ал кешке сәл жоғарырақ болады. Бұған қоса, белсенді ойындардан, жылаудан немесе тамақтан кейін дене қызуы көтеріліп кетуі мүмкін. Сондықтан термометрде 37,2°C көрсеткіші тұрса да, бала сергек әрі көңілді болса, қобалжудың қажеті жоқ.
Өлшеу орнына қарай көрсеткіштердің айырмашылығы болатынын да ескеру маңызды. Стандарт – қолтықасты (аксиллярлық) өлшеу. Басқа нұсқаларда мынадай айырма болады:
● Ауызда (оральды) – қолтықастынан 0,3–0,6°C жоғары;
● Тік ішекте (ректалды) – қолтықастынан 0,6–1,2°C жоғары.

Дұрыс мәлімет алу үшін температураны тыныш, мүмкін болса ұйқылы күйде, жеңіл әрі жайлы киіммен өлшеу қажет.

Бір жастағы балада ағза әлі толық жетілмегендіктен, температура тез көтерілуі мүмкін. Егер баланың температурасын өлшегенде 38.5 °C-тан асса, оны түсіру керек. Әдетте мұндай жағдайда жеңіл киім мен көп су ішу көмектеседі. Баланың денесі жылуды жоғалту үшін белсенді жұмыс істейді, сондықтан бөлмені ылғал және таза ұстау маңызды. Бөлме тым жылы немесе суық болмауы тиіс — ауа айналымы бар жақсы микроклимат қажет. Кішкентай балаларға ауыр көрпемен жабу болмайды, себебі бұл қызуын күшейтіп жібереді.
Заголовок h2: Жоғары температура кезінде алғашқы көмек. Баланың температурасын түсірудің дұрыс тәсілдері
Жоғары дене қызуы кезінде ата-ананың ең маңызды рөлі — сабыр сақтау. Алғашқы көмек ретінде келесі тәсілдерді қолдануға болады.

● Сумен сүрту: бұл ең қауіпсіз әдістердің бірі. Бірақ сумен сүрткенде спирт немесе сірке қышқылын қосуға болмайды — ол баланың нәзік терісіне зиян келтіреді. Су бөлме температурасында немесе сәл жылы болуы керек.
● Балаға жиі су беру, әсіресе жылы шай, компот немесе таза су — ағзадан токсиндерді шығаруға көмектеседі.
● Балаларға тым жылы киім кигізу болмайды, себебі бұл жылу алмасуды қиындатады.
● Егер температураны түсіру қиын болса, дәрігермен хабарласу міндетті түрде қажет.

Егер бұл көмектеспесе және температураны түсіру болмаса, дәрі қолдану қажет. Парацетамол немесе ибупрофен — балаларға арналған ең қауіпсіз препараттар.  Бірақ оларды дәрігердің берген нұсқауынсыз жиі қолдануға болмайды, себебі дәрі әсері әр балада әртүрлі түрде болуы мүмкін.  Егер денесі дірілдеп, бала әлсіз болып көрінсе, бұл жоғары температураның қауіпті деңгейін білдіреді — дереу дәрігерге хабарласу керек.

Балаларға дәрі-дәрмекті тек нақты көрсеткішпен беру керек. Аспирин және спирт бар заттар балаларға болмайды, себебі олар балаларда бауыр мен жүйке жүйесіне зиян тигізуі мүмкін.  3 жасқа дейінгі балалардың ағзасы өте сезімтал, сондықтан өз бетімен дәрі таңдауға болмайды.  Дәрігермен кеңесу — ата-ананың басты жауапкершілігі. Егер дәрі әсер етпесе немесе температура қайта көтерілсе, бұл жағдайда дәрігердің қосымша тексерісі қажет.

Температураны бақылау — аурудың барысын түсінудің ең маңызды бөлігі.  Егер жоғары температура 39 градустан асып, 2–3 уақыт ішінде төмендемесе, дәрігерге жүгіну міндетті түрде қажет.  Мұндай жағдайда себеп — тұмау, ЖРВИ немесе басқа инфекциялар болуы мүмкін.  Балаларда қызудың көтерілуі кейде тіс шығу кезеңімен да байланысты болады. Бұл жағдайда температура әдетте 38 °C-тан аспайды және бір күн ішінде түседі.

Кейбір жағдайларда өзіндік ем жасауға болмайды, шұғыл түрде медициналық көмек қажет. Балада мына белгілер болса, дәрігер шақырыңыз:
● Дене қызуы 39°C-тен жоғары көтеріліп, қызу түсіретін дәрілерден кейін де түспейді.
● Қол-аяғы салқындап, терісі бозарады, дірілдейді – бұл қауіпті тамырлық спазм болуы мүмкін.
● Талма (судорга), есінен тану немесе айқын әлсіздік байқалады.
● Температура 3 күннен ұзақ уақыт бойы жақсармастан сақталады.
● Бала су ішуге бас тартады және әдеттегіден сирек зәр шығарады – бұл сусыздану белгісі.
● Бөртпе, ентігу, қатты құсу немесе іштің ауыруы пайда болды.

Сондай-ақ балада жоғары температура аясында асқынып кетуі мүмкін созылмалы аурулары болса, өз аймақтық педиатрыңызға мүмкіндігінше тезірек қаралған жөн. Дәрігерге қайта-қайта қоңырау шалудан немесе жедел жәрдем шақырудан қорықпаңыз: сәбидің жағдайының күрт нашарлауына жол бермеген дұрыс.