Дисплазия деген не? Балалардың жамбас буынының дисплазиясы

Нәрестенің алғашқы айларындағы денсаулығы оның болашақтағы дұрыс өсуі мен қозғалу қабілетіне тікелей әсер етеді. Сол себепті дәрігерлер сәби туғаннан кейін жамбас буындарының жағдайына ерекше көңіл бөледі. Соңғы жылдары ата-аналар жиі еститін диагноздардың бірі – дисплазия. Көпшілік дисплазия деген не екенін білмей алаңдайды. Алайда бұл жағдай ерте анықталса, көп жағдайда сәтті түзетіледі және бала қалыпты дамуын жалғастыра алады.

Балалардың жамбас буынының дисплазиясы деген – нәрестенің жамбас буынының толық қалыптаспауы немесе жамбас буынының дисплазиясы салдарынан сүйек пен буынның бір-біріне дұрыс сәйкес келмеуі. Яғни буын элементтері жеткілікті жетілмегендіктен, қозғалыс кезінде тұрақтылығы төмендейді. Мамандардың айтуынша, дисплазияның түрлері өте көп, бірақ олардың барлығы буынның дұрыс дамымауынан пайда болады.
Бұл өзгерістер көбіне сәби әлі жатырдың ішінде жатқан кезде қалыптасады. Ұрықтың дамуына ұрықтың орналасуы, тұқым қуалаушылық, анасының жүкті кезінде түрлі сырқаттармен ауыруы немесе кейбір биологиялық ерекшеліктер әсер етуі мүмкін. Сирек жағдайларда аналық жасуша дұрыс дамып жетілмейді, бұл да ұрықтың сүйек жүйесінің қалыптасуына ықпал етуі ықтимал. Сондықтан нәресте дүниеге келген алғашқы апталарда ортопедтің қаралуы өте маңызды.

Бұл мәселенің негізгі себептер қатарында тұқым қуалаушылық, ұрықтың ірі болуы, көпұрықты жүктілік және жатырішілік орналасу ерекшеліктері бар. Сонымен қатар қыз балаларда бұл жағдай ұлдарға қарағанда жиі кездеседі, дегенмен ер балалар да бұл аурудан сақтандырылмаған.
Егер балада дисплазия болса, аяқтарын екі жаққа жазу қиындауы, сан қатпарларының симметриясыз болуы немесе аяқ ұзындығының айырмашылығы байқалуы мүмкін. Кейін сәби жүре бастағанда ақсаңдап жүруі де ықтимал. Осындай белгілер байқалса, өздігінен ем қолданбай, міндетті түрде дәрігерге қаралған жөн.

Көп ата-ананы диагноз қалай қойылатыны қызықтырады. Балалардың жамбас буынының дисплазиясын балалар ортопед-травматологы (немесе балалар ортопеді) анықтайды. Алғашқы тексеру кезінде дәрігер буындардың қозғалысын бағалайды. Кейін нақты анықтау үшін нәрестенің жасына байланысты ультрадыбыстық зерттеу немесе рентген тағайындалуы мүмкін. Бұл зерттеулер дисплазияның дәрежесін анықтап, емдеу тәсілін дұрыс таңдауға мүмкіндік береді.

Ерте басталған емдеу ең жақсы нәтиже береді. Дәрігер арнайы ортопедиялық құралдарды, емдік гимнастиканы және массаж ұсынуы мүмкін. Кәсіби маман жеңіл сылап-сипап массаж жасайды, бұл бұлшық еттердің дұрыс дамуына көмектеседі. Сонымен қатар, емдік жаттығуларды судың ішінде орындау буындарға түсетін жүктемені азайтып, қозғалысты жеңілдетеді.
Ең маңыздысы – барлық ұсыныстарды дер кезінде орындау. Сонда жамбас буынының қалыпты дамуына жағдай жасалып, ортан жіліктің қызметі дұрыс қалыптасады. Көп жағдайда осындай кешенді емнің арқасында буын толық жетіліп, хирургиялық араласу қажет болады деген қауіп азаяды.

Егер сәбиіңізге дисплазия диагнозы қойылса, алаңдауға асықпаңыз. Бұл жағдай нәрестелерде жиі кездеседі және дер кезінде анықталғанда көбінесе сәтті емделеді. Ең бастысы – диагнозды елемей, балалар ортопедінің бақылауында болу.
Дәрігер ұсынған емдеу тәсілдерін, ортопедиялық құралдарды пайдалану мерзімін және емдік жаттығуларды дәл орындау өте маңызды. Сонымен қатар, жоспарлы тексерулерден уақытылы өтіп тұру емнің нәтижесін бағалауға және қажет болған жағдайда емдеу тактикасын өзгертуге мүмкіндік береді.
Ата-аналардың өз бетінше ем қолданбағаны дұрыс. Себебі әр баланың жағдайы жеке бағаланады және емдеу тәсілі дисплазияның дәрежесіне байланысты таңдалады. Дәрігердің ұсынымдарын толық орындау, сәбиге дұрыс күтім жасау және емді үзбеу жамбас буынының қалыпты дамуына көмектеседі. Көп жағдайда ерте басталған және дұрыс жүргізілген емнің нәтижесінде балалар толық сауығып, болашақта еркін қозғалып, белсенді өмір салтын ұстана алады.